04.09.2025

Галоўны ўрач Асіповіцкай ЦРБ Павел Шаціла пра галоўныя праблемы землякоў са здароўем

Хваробы сістэмы кровазвароту, анкапаталогія, цукровы дыябет…

- На першым месцы ў жыхароў раёна стаяць хваробы сістэмы кровазвароту. Зрэшты, такая ж праблема па ўсёй рэспубліцы, ды і ў цэлым па развітых краінах. І гэтая захворванне карэлюе і са смяротнасцю: ад таго, чым больш хварэюць, на жаль, і больш паміраюць.

ХСК часцяком пачынаюцца з павышанага артэрыяльнага ціску, прыводзячага да паломкі розных сістэм, органаў і тканак, і заканчваецца гэта без лячэння альбо інсультам, альбо інфарктам, то есць вострымі паталогіямі, якія маюць высокую лятальнасць і справіцца з якімі даволі складана.

Але ёсць шмат людзей, якія хварэюць, але не стаяць на ўліку па тых ці іншых прычынах, не звяртаюцца па меддапамогу…

Другое месца, паводле афіцыйнай статыстыкі, дзеляць анкапаталогія і цукровы дыябет. І гэта таксама сур'ёзная праблема ўсіх развітых краін, не выключаючы Беларусь і, у прыватнасці, Асіповіцкі раён. Анкалагічныя захворванні ў асноўным выяўляюцца ў дарослага насельніцтва, у дзяцей гэта адзінкавыя факты. Большасць выпадкаў анкапаталогіі — рак скуры. Гэта добра ў тым плане, што рак скуры выдатна лечыцца: вылечылі — забыліся. Так, не выключаны рэцыдыў, але сучасныя тэхналогіі дазваляюць паспяхова яго вылечыць практычна заўсёды.

Але насцярожвае тое, што ў першым квартале, паводле аператыўных звестак, у нас на першае месца па зноў выяўленых захворваннях стаў рак лёгкіх.

Гэта вельмі сур'ёзная праблема: па агульнай сусветнай статыстыцы, незалежна ад стадыі захворвання ў першы год гіне 70 працэнтаў пацыентаў.

Таксама ў структуры анкапаталогіі ў раёне важкае месца займаюць захворванні анкагінекалагічнай сферы: малочнай залозы, яечнікаў, маткі і яе шыйкі. Выяўляецца даволі шмат пацыентаў, якія патрабуюць асаблівай ўвагі і лячэння.

Рак прадсталёвай залозы ў многіх краінах выходзіць на першае месца, але дзякуючы скрынінгу яго даволі лёгка выявіць па адным толькі аналізу крыві (у Беларусі скрынінг рака прадсталёвай залозы праводзіцца ўсім мужчынам ва ўзросце 45-65 гадоў — рэд.).

Калі казаць пра цукровы дыябет, то, вядома, гэта пераважна цукровы дыябет другога тыпу, які звязаны не з генетычнымі фактарамі, а з ладам жыцця. Досыць негатыўная тэндэнцыя ідзе па хваробах стрававання. Даволі шмат цырозаў, звязаных з вонкавымі фактарамі, пэўным ладам жыцця альбо інфекцыйнымі працэсамі, такімі як гепатыт. Ну і, вядома, ВІЧ-інфекцыя таксама застаецца вельмі актуальнай для раёна і патрабуе, зноў жа, ранняга выяўлення.

Усе асноўныя захворванні з'яўляюцца не проста хваробамі медыцынскага характару — гэта медыка-сацыяльная праблема, якая цягне за сабой вельмі вялікія рэсурсы, якія патрабуюцца ад пацыента, медработнікаў, дзяржавы. Таму што ў асноўным усе гэтыя захворванні, выяўленыя ў позніх стадыях, патрабуюць вялікага комплекснага лячэння і сканчаюцца часцей за ўсё інваліднасцю альбо смерцю, прычым у працаздольным узросце.

Ці ёсць віна пацыента ў тым, што ён позна звяртаецца да ўрача? Не. Анкапаталогія спачатку не мае спецыфічных сімптомаў, дае іх толькі калі яна ўжо відавочна не на першай стадыі. Таму створаны спецыяльныя праграмы скрынінгу, якія дазваляюць выявіць пухліны альбо іншыя захворванні, хваробы кровазвароту на ранніх стадыях, калі яшчэ няма сімптомаў. У гэтым кірунку цяпер ідзе дзяржава, Міністэрства аховы здароўя, гэта правільны шлях.

Крыніца